Araç Üstü Ekipmanlara Yönelik Bakım–Onarım Çözüm Rehberi

Vakumlu yol süpürme araçları, tuz sericiler, kar küreme bıçakları, kar rotatifleri, arazöz su tankerleri, vidanjör KUKA, hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama araçları, konteyner yıkama araçları.

VAKUMLU YOL SÜPÜRME MAKİNELERİ

(ERDEMLİ SÜPÜRGE, BUCHER SCHÖRLİNG, KADEME, KOLUMAN, ÇEKSAN)

 1. Vakum Sistemi (Ana Emiş Ünitesi)

• Vakum düşüklüğü / çöp haznesi dolmuyor
• Sebep: Vakum fanı kanatlarında balans bozulması, kırık kanatlar, fan kayışının gevşemesi, hortum içinin tıkanması.
• Çözüm: Fanın balansını kontrol et, kırık kanat varsa değiştir. Kayışı gerginleştir. Hortum ve kanal içlerini basınçlı hava veya su ile temizle.
• Fan motoru aşırı ses çıkarıyor
• Sebep: Rulman arızası, yabancı cisim girmesi.
• Çözüm: Motoru sök, rulmanı değiştir. Fan kanatlarını temizle.
• Yolda çok toz çıkıyor
• Sebep: Su püskürtme nozulları tıkalı, pompa basınç yapmıyor.
• Çözüm: Nozulları iğneyle veya hava tabancasıyla temizle. Su pompasının diyaframlarını değiştir.

2. Fırça ve Süpürme Ünitesi

Olası Arızalar ve Çözümler

• Yan fırça çalışmıyor
• Sebep: Hidrolik yağ yetersiz, hortum kopuk, hidrolik motor arızalı.
• Çözüm: Yağı tamamla, hortumu değiştir, hidrolik motoru test et.
• Süpürme yüzeyi eşit değil
• Sebep: Fırça aşınmış, yanlış açı verilmiş.
• Çözüm: Fırçayı değiştir, açı ayarını yap.
• Fırça ses yapıyor
• Sebep: Yabancı cisim sıkışmış.
• Çözüm: Makineyi durdur, cismi çıkar.

 3. Hidrolik Sistem

Olası Arızalar ve Çözümler

• Hidrolik fonksiyonlar çalışmıyor (fırça, hazne kaldırma vb.)
• Sebep: Hidrolik pompa basınç üretmiyor, yağ filtresi tıkalı, yağ seviyesi düşük.
• Çözüm: Pompa basıncını manometre ile ölç. Filtreyi değiştir. Yağ ekle.
• Yağ sızıntısı
• Sebep: Hortum patlamış veya bağlantı gevşek.
• Çözüm: Hortumu yenile, kelepçeleri sık.
• Yağın aşırı ısınması
• Sebep: Soğutucu fan arızalı, yağ ömrünü tamamlamış.
• Çözüm: Fanı onar, yağı değiştir.

4. Elektrik ve Elektronik Aksam

Olası Arızalar ve Çözümler

• Makine hiç çalışmıyor
• Sebep: Akü boş, ana sigorta atmış, kontak arızalı.
• Çözüm: Aküyü şarj et/değiştir. Sigortayı kontrol et. Kontak anahtarını ölç.
• Gösterge paneli çalışmıyor
• Sebep: Sigorta yanmış, kablo kopmuş.
• Çözüm: Sigortayı değiştir. Kabloları kontrol et.
• Sensörler çalışmıyor
• Sebep: Sensör ucu kirlenmiş veya kablo kopmuş.
• Çözüm: Sensörü temizle, kabloyu yenile.

5. Su Sistemi

Olası Arızalar ve Çözümler

• Su püskürtme yok
• Sebep: Su pompası arızalı, nozullar tıkalı.
• Çözüm: Pompayı kontrol et, nozulları temizle.
• Tank çabuk boşalıyor
• Sebep: Tank çatlak, hortum gevşek.
• Çözüm: Tankı tamir et/değiştir. Hortum kelepçelerini sık.

 6. Genel Bakım Talimatları

• Günlük Bakım
• Fırçaları temizle
• Su tankı ve aküyü kontrol et
• Hortumlarda kaçak var mı bak
• Haftalık Bakım
• Hidrolik yağ seviyesini kontrol et
• Filtreleri temizle
• Aylık Bakım
• Fan kayışlarının gerginliğini kontrol et
• Rulmanları yağla
• Yıllık Bakım
• Hidrolik yağı komple değiştir
• Elektrik tesisatını kontrol et
• Vakum motorunu söküp bakım yap

 

🚛 ARAZÖZ SU TANKERLERİ 

🔹 1) Genel Teknik Özellikler (Güncellenmiş)

• Su Tankı Kapasitesi (Tonaj): 5 – 20 ton arası
• Pompa Tipi: Santrifüj / self-priming emiş pompası, PTO veya hidrolik tahrikli
• Pompa Kapasitesi: Dakikada 250 – 600 m³
• Ön Sulama Başlığı: Yola geniş açılı püskürtme, pnömatik/hidrolik kontrollü
• Arka Sulama Başlığı: Fan tip/yağmurlama nozulları ile geniş alan sulama
• Üst Su Monitörü (Top Monitor):
• 360° dönebilen, manuel veya joystick kontrollü
• 20–40 metreye kadar yüksek basınçlı su atışı
• Yangın söndürme ve özel temizlik amaçlı kullanılır
• Arka Sabit Nozullar:
• Yola direkt su veren fan nozulları
• Toz bastırma ve geniş yüzey sulama için
• Emiş Sistemi: 2”–4” çapında hortum, süzgeçli, kendi kendine emiş
• Hidrolik Sistemler: PTO tahrikli pompa, silindirlerle başlık kontrolü
• Pnömatik Sistemler: Valf kontrolü, hava tankı ve kompresör desteği

🔹 2) Arızalar ve Çözümler

A) Su Pompaları / Emiş Pompası

• Arıza: Su basmıyor / emiş yapmıyor
• Sebep: Emiş hattı kaçak, pompa pervanesi kırık, hava yapmış
• Çözüm: Kaçak testi yap, pervaneyi değiştir, hattı havasız çalıştır

B) Ön Sulama Başlığı

• Arıza: Su püskürtme düzensiz
• Sebep: Nozullar tıkalı, pnömatik valf arızalı
• Çözüm: Nozulları temizle/değiştir, valfi test et

 C) Arka Sulama Başlığı / Nozullar

• Arıza: Sulama zayıf veya tek taraflı
• Sebep: Hortum tıkalı, vana tam açılmıyor
• Çözüm: Hortumu temizle/değiştir, vana bakımını yap

D) Üst Su Monitörü (Top Monitor)

• Arıza: Dönmüyor veya su atışı zayıf
• Sebep: Hidrolik silindir arızalı, nozzle ucu tıkalı
• Çözüm: Hidrolik sistemi kontrol et, nozzle ucunu sök–temizle

E) Su Tankı

• Arıza: Su çabuk boşalıyor veya kaçırıyor
• Sebep: Tank çatlak, kapak contası yıpranmış
• Çözüm: Tankı kaynakla onar veya değiştir, contayı yenile

F) Hidrolik Sistem

• Arıza: Başlık/monitör hareket etmiyor
• Sebep: Yağ seviyesi düşük, silindir keçeleri kaçırıyor
• Çözüm: Yağı tamamla, keçeleri değiştir

G) Pnömatik Sistem

• Arıza: Vanalar açılmıyor/kapanmıyor
• Sebep: Kompresör basıncı düşük, valf arızalı
• Çözüm: Kompresörü revize et, valfi değiştir

H) Genel Bakım

• Günlük: Tank su seviyesi ve nozul temizliği
• Haftalık: Pompa kayışı ve hidrolik yağ kontrolü
• Aylık: Nozul–monitör ayarları, hortum bağlantıları
• Yıllık: Pompa revizyonu, tank içi korozyon kontrolü

 

🔹 Emiş Pompası

• Görev: Tankın dışındaki kaynaktan (gölet, yangın havuzu, dere, kuyu vb.) su çekmek.
• Özellik: Self-priming (kendi kendine emiş yapabilen) pompa, genelde 2”–4” hortumla.
• Arızalar:
• Hava yapar → Su çekmez
• Hortum bağlantısı kaçırır → Basınç kaybı
• Çamur/süzgeç tıkanır → Su girişi olmaz
• Çözüm: Hava tahliyesi, bağlantıların sıkılması, süzgeç temizliği.
•  

   🔹 Basınç Pompası

• Görev: Tank içindeki suyu ön/arka sulama başlıklarına, üst monitöre veya yangın hortumuna yüksek basınçla göndermek.
• Özellik: PTO veya hidrolik tahrikli santrifüj pompa. Dakikada 250–600 m³ su basabilir.
• Arızalar:
• Basınç düşük → Pervane aşınmış / regülatör bozuk
• Gürültü → Rulman arızası
• Su basmıyor → Pompa körük/diyafram yırtık
• Çözüm: Revizyon kitiyle bakım, pervane/rulman değişimi, regülatör ayarı.

❄️ TUZ SERİCİLER

Olası Arızalar

• Malzeme akışı yok / düzensiz
• Sebep: Nemli tuz bunker içinde köprüleşme yapar, malzeme akışı kesilir.
• Çözüm:
  • Bunkeri vibratör veya karıştırıcı ile destekle.
  • Tuzun nem oranını düşür, kapalı alanda depola.
  • Konveyör hattını kontrol et, temizle.
• Konveyör hareket etmiyor
• Sebep: Zincir kopmuş, hidrolik motor arızalı veya tahrik mili sıkışmış.
• Çözüm:
  • Zinciri yenile, dişlileri aşınmaya karşı kontrol et.
  • Hidrolik motorun basıncını ölç, gerekirse revize et.
  • Konveyör hattını yağla, rulmanları kontrol et.
• Spinner (dağıtıcı disk) çalışmıyor / düzensiz dağıtım
• Sebep: Hidrolik veya elektrik motoru arızalı, nozullar tıkalı.
• Çözüm:
  • Motoru test et, bobin direncini ölç veya hidrolik basıncı kontrol et.
  • Dağıtıcı nozulları basınçlı hava ile temizle veya yenisiyle değiştir.
• Kontrol panelinden ayar yapılamıyor
• Sebep: Elektrik kabloları oksitlenmiş, sigorta yanmış.
• Çözüm:
  • Kabloları kontak spreyle temizle, kopuk varsa onar.
  • Panel sigortalarını yenile.
  • ECU bağlantılarını kontrol et.

Periyodik Bakım

• Günlük: Kullanım sonrası bunker ve konveyörü tamamen yıka, tuz kalıntısı bırakma.
• Haftalık: Konveyör zinciri/vida hatlarını gresle yağla.
• Aylık: Spinner motorunu sök–kontrol et, yataklama ve rulman boşluklarını ölç.
• Yıllık: Elektrik tesisatı, kontrol paneli ve hidrolik hortumlar revizyondan geçirilmeli.

 ❄️ KAR KÜREME BIÇAKLARI 

Olası Arızalar

• Bıçak açısı değişmiyor
• Sebep: Hidrolik hortum patlak, valf sıkışmış veya pompa basıncı düşük.
• Çözüm:
  • Hidrolik hortumları gözle kontrol et, sızıntıyı gider.
  • Valfi sök–temizle, bobin direncini ölç.
  • Hidrolik basıncı manometre ile ölç, pompa revizyonu gerekebilir.
• Bıçak yüzeyi eşit süpürmüyor
• Sebep: Aşınma uçları (pabuçlar) dengesiz aşınmış, burç boşluğu var.
• Çözüm:
  • Aşınma uçlarını değiştir, pabuç yüksekliklerini eşitle.
  • Bıçak kolu burç/rulmanlarını yenile.
• Titreşim / ses yapıyor
• Sebep: Ataşman civataları gevşemiş, bıçak gövdesi şasiye tam oturmuyor.
• Çözüm:
  • Cıvataları torka göre sık, şasi bağlantılarını kontrol et.
  • Vibrasyon takozlarını yenile.
• Yolda iz bırakıyor
• Sebep: Bıçak ucu açısı yanlış, yay baskısı dengesiz.
• Çözüm:
  • Üretici katalog değerlerine göre açı ayarı yap.
  • Yay basınçlarını ölç ve eşitle.

Periyodik Bakım

• Günlük: Kar/buz kalıntılarını temizle, bıçak yüzeyini kuru bırak.
• Haftalık: Bıçak ucu aşınmalarını kontrol et, gerekirse değiştir.
• Aylık: Hidrolik hortum ve silindir keçelerini gözden geçir.
• Yıllık: Şasi bağlantıları, boyası ve kaplamaları korozyona karşı yenile.

🔧 Profesyonel Notlar

• Tuz serici ve kar küreme bıçakları genellikle aynı araçta kombinasyon halinde bulunur (arkada tuz serici, önde bıçak). Bu yüzden bakım programları eş zamanlı yapılmalıdır.
• Hidrolik sistemlerin ortak kullanımı nedeniyle, basınç, hortum ve valf bakımları her iki ekipman için kritik önemdedir.
• Elektrik sisteminde (özellikle sensör ve ECU bağlantıları) tuzlu suyun oluşturduğu oksitlenme en yaygın problemdir.

 

❄️ Kar Rotatifleri – Teknik Arıza ve Çözümleri

 Olası Arızalar ve Çözümleri

Olası Arıza	Sebep	Çözüm
Rotor (freze) dönmüyor	Hidrolik motor arızalı, kayış/kardan mili kopmuş, dişli kutusu sıkışmış	• Hidrolik motor basınç ve debisini kontrol et. • Kayışları ve kardan milini yenile. • Dişli kutusunu sök–yağla veya revize et.
Helezon vida karı çekmiyor	Bıçak/vida kırık, kar buzlanma ile tıkanmış	• Helezon bıçaklarını değiştir. • Bunkeri temizle, buzlanmayı çözücü sprey uygula.
Atma mesafesi düzensiz	Rotor kanatlarında aşınma, blower fan kanatlarında deformasyon	• Aşınan rotor kanatlarını değiştir. • Fan pervanelerini balans kontrolünden geçir, gerekiyorsa yenile.
Titreşim / gürültü	Rulman boşluğu, mil eğriliği	• Rulmanları değiştir. • Mil doğruluğunu kontrol et, gerekiyorsa torna ile revize et.
Hidrolik sistem ısınıyor	Hortum çapı dar, valf sıkışması, yağ kirliliği	• Hortumları doğru çap ile yenile. • Valfleri sök–temizle. • Hidrolik yağı filtrele veya yenile.
Elektrik beslemesi yok / panel çalışmıyor	Kablo kopuk, soket oksitlenmiş, sigorta atmış	• Kabloları ve soketleri kontrol et, oksitlenmişse temizle. • Sigortaları yenile. • ECU bağlantılarını control et.

 Periyodik Bakım Planı

Periyot	Yapılması Gereken İşlemler
Günlük	Rotor ve helezon bölgesini kardan tamamen temizle, buzlanmayı önle.
Haftalık	Rulmanları gresle yağla, kayış gerginliklerini kontrol et.
Aylık	Hidrolik yağ seviyesini ölç, hortum kaçak testini yap.
Yıllık	Rotor, helezon, blower fanı ve dişli kutusunu sök–revizyon yap. Elektrik tesisatı ve kontrol panelini test et.

 

🚛 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Araçları

Arıza – Sebep – Teşhis – Çözüm kompaktör odaklı

Hızlı güvenlik

• Arka kapak emniyet kilitlerini takmadan altına girmeyin; mekanik kilit + destek pimi zorunlu.
• Basınç devresini sökmeden önce akümülatörü ve hatları sıfır basınca indirin.
• PTO devre dışı, araç park frenli, takozlar yerinde.

0) Temel referanslar (genel, tipik)

• Çalışma basıncı (ana kompaktör): 160–230 bar (modelden modele değişir).
• Bin lifter / yardımcı devreler: 90–160 bar.
• Yağ sıcaklığı: ideal 35–60 °C; 70–80 °C üzerinde performans düşer, 90 °C kritik.
• Temizlik/filtrasyon: ISO 4406 hedefi tipik 19/16/13 veya daha iyi.
• Hidrolik güç: kW ≈ 0.00196 × bar × L/dk
• Kuvvet: F = P × A ; Hız: v = Q / A

1) PTO / Güç Aktarım

Arıza: PTO devreye girmiyor / kopuyor

• Sebep: Hava/hidrolik kumanda basıncı yetersiz, PTO iç kavrama aşınmış, elektriksel izin (interlock) yok.
• Teşhis:
• Kumanda hattı basıncı ve bobin voltajını ölç (12/24 V).
• Şanzıman yağ basıncı/ seviyesini kontrol.
• ECU/İnterlock hata kodları (kapak açık, el freni vb.).
• Çözüm: Kaçak gider, bobin/kumanda valfi değiş; kavrama diski ve O-ring seti yenile; interlock girişlerini onar.

Arıza: PTO çalışıyor ama zayıf güç

• Sebep: Motor rölanti düşük, pompa aşınmış, yüksek yağ sıcaklığı.
• Teşhis: Rölanti devrini doğrula; debi-basınç testi (örn. 200 bar’da beklenen debinin %80’inden az).
• Çözüm: Rölantiyi ayarla; pompa revizyon/değişim; soğutucu ve fan devresini düzelt.

2) Hidrolik Pompa / Ana Devre

Arıza: Basınç yükselmiyor (≤80–100 bar’da kalıyor)

• Sebep: Emniyet (relief) valfi açık kalmış/yanlış ayarlı; pompa iç kaçak; emiş hattı hava alıyor.
• Teşhis:
• Manometre ile relief setini kontrol (spec’e göre).
• Kuru dönüş / emiş vakumu ve kavitation izleri; emiş filtresi ve hortum kelepçeleri.
• Case drain (piston pompa) ölç: normalde düşüktür; bar artarken hızla yükseliyorsa aşınma.
• Çözüm: Relief’i temizle/yeniden ayarla; pompa revizyonu; emiş hattı ve filtrasyon yenile.

Arıza: Basınç var ama debi düşük (hareketler aşırı yavaş)

• Sebep: Filtre tıkalı, LS/kesme valfi arızalı, pompa strok sınırlı.
• Teşhis: Akışmetre ile L/dk ölç; filtre diferansiyel basıncı; LS hattı kaçakları.
• Çözüm: Filtre değişimi; LS valfi/kesme valfi revizyon; pompa stroğunu ayarla.

3) Ana Dağıtım Valfi / Kontrol

Arıza: Spool takılı / tek yönde çalışıyor

• Sebep: Kirlenme, pas, bobin yanık, pilot basınç yok.
• Teşhis: Bobin direnci (ohm), pilot basınç manometre, spool serbest hareket kontrolü.
• Çözüm: Valfi sök-temizle (temiz ortam), bobin/pilot valf değişimi, yağ temizliği.

Arıza: Komut var, hareket yok (silent failure)

• Sebep: Elektrik konektör gevşek, basınç algılamadığı için ECU engel koyuyor (interlock).
• Teşhis: 12/24 V besleme, şase ve joystick çıkışını osiloskop/ multimetre ile izle; sensör girişlerini kontrol.
• Çözüm: Konektör ve kablo demeti onar; interlock sensörlerini kalibre et/değiştir.

 4) Sıkıştırma Bıçağı (Packer) – ileri/geri

Arıza: İleri gitmiyor / zorlanıyor

• Sebep: Silindir iç kaçak, karşı yüksekte tıkanma, basınç düşümü.
• Teşhis:
• Silindir uç basınçlarını eşzamanlı ölç (A/B).
• Şut içinde mekanik sürtünme/kalıntı; kılavuz kızaklar.
• Dönüş hattı ısınma (kaçak ısısı).
• Çözüm: Silindir keçeleri ve rod kromu kontrol; kızak ayar-gres; basınç ayarı.

Arıza: Geri dönemiyor (strok sonunda kalıyor)

• Sebep: Limit/pozisyon sensörü okumuyor, yön valfi kaçırıyor.
• Teşhis: Limit switch/prox sensör LED/ohm; valf iç kaçak testi (port kapatma ve basınç tutma).
• Çözüm: Sensör ayarı/değişim; yön valfi kartuşu yenile.

5) İtici Plaka (Ejector) – boşaltma

Arıza: Plaka hareket etmiyor

• Sebep: Kilitleme pimleri aktif (güvenlik), valf kilit modunda, hortum kırılma valfi kapanık.
• Teşhis: Güvenlik pimlerinin konumu; hortum kırılma valfi manuel reset; basınç her iki uçta?
• Çözüm: Pimleri çıkar/ kilidi çöz; kırılma valfi reset/ değiş; hortumu yenile.

Arıza: Plaka kademeli/titreyerek hareket ediyor

• Sebep: Hava girişi, düşük debi, valf histerezisi.
• Teşhis: Şeffaf dönüş hattında köpük; akışmetre ile pulsasyon; valf spool aşınma kontrol.
• Çözüm: Emme hattı sızdırmazlığı; valf revizyon; akümülatör ön dolum kontrol (varsa).

 6) Arka Kapak (Tailgate) – kaldırma/indirme + kilit

Arıza: Kapak kalkmıyor

• Sebep: Kilit pimleri açılmıyor, kapak silindirleri hava yapmış, karşı yük yüksek.
• Teşhis: Kilit valfi ve sensörleri; silindir hava alma; manometre ile yük basıncı.
• Çözüm: Kilit valf kartuş değiş; hava alın; basınç yükseltme/akış artırma.

Arıza: Kapak kapanıyor ama kilitlemiyor

• Sebep: Pim strok eksik, sensör yanlış ayarlı, hidrolik kilit kaçırıyor.
• Teşhis: Pim strok ölçerle mesafe; sensör mesafesi; kilit valfinde basınç tutma.
• Çözüm: Pim/yuva ayarı; sensör kalibrasyonu; hidrolik kilit revizyonu.

Arıza: Kapak contalarından sızıntı

• Sebep: Conta aşınmış, gövde/kapak hizası kaçık.
• Teşhis: Düzgünlük ve paralellik mastarı; sızıntı izi.
• Çözüm: Conta set değişimi; menteşe ve stop ayarı.

7) Konteyner Kaldırıcı (Bin Lifter)

Arıza: Kaldırmıyor / yükte kalmıyor

• Sebep: Silindir iç kaçak, relief düşük, hortum kırılma valfi devrede.
• Teşhis: Yük altında A/B basınç; relief set değeri; kırılma valfi geçişi.
• Çözüm: Silindir revizyon; relief ayarı; kırılma valfi yenile.

Arıza: Hız çok yüksek / vuruntu

• Sebep: Akış kontrol yok, orifis büyük, akümülatör boş.
• Teşhis: Akış kontrol kartuşu; akümülatör ön dolum (azot, tipik 50–80 bar).
• Çözüm: Orifis daralt/akış kontrol tak; akümülatörü doldur.

 8) Soğutma – Yağ Tankı – Filtrasyon

Arıza: Yağ sıcak (>80 °C)

• Sebep: Fan çalışmıyor, radyatör tıkalı, sürekli kaçak ısı.
• Teşhis: Fan beslemesi/termostat/sigorta; radyatör hava-su temizliği; bypass kaçak akışı.
• Çözüm: Fan motoru/termostat değiş; radyatör temizliği; kaçak yapan valf/pompa revizyon.

Arıza: Filtre uyarısı (DP yüksek)

• Sebep: Filtre dolu/yanlış mikron, yağ kirli.
• Teşhis: Diferansiyel basınç şalteri; yağ numunesi (partikül/su).
• Çözüm: Doğru mikron filtre; yağ değişimi ve sistem flushing.

9) Elektrik/Elektronik – Sensörler – CAN

Arıza: Rastgele duruşlar / komut almama

• Sebep: Şase zayıf, su/yağ girmiş konektör, CAN hatası.
• Teşhis: Voltaj düşümü testi (yük altında <10.5/21 V düşmemeli); konektör oksit; CAN H-L dalgaformu.
• Çözüm: Şase noktalarını yenile; konektör pins temizle/değiş; kablo demeti onar.

Arıza: Yanlış pozisyon geri bildirimi

• Sebep: Prox/LVDT manyetik boşluk, sensör yanlış montaj.
• Teşhis: Sensör mesafesi/ohm-volt; referans ayarı.
• Çözüm: Mekanik mesafe düzelt; sensör/halter değişimi ve kalibrasyon.

10) Sızıntı / Kirlilik / Mekanik

Arıza: Yaygın yağ kaçakları

• Sebep: Aşırı sıcak, hat basınç darbeleri, O-ring uyumsuzluğu.
• Teşhis: Sıcaklık kaydı; basınç piklerini kaydet (data logger varsa); keçelerde kesilme.
• Çözüm: Darbe sönümleyici/akümülatör; uygun malzeme O-ring; hortum sınıfını yükselt.

Arıza: Gövde sürtme / kılavuz aşınması

• Sebep: Kızaklarda boşluk, gresleme yok, şasi burulması.
• Teşhis: Boşluk ölçümü; gres noktaları; şasi diyagonal ölçümü.
• Çözüm: Kızak takımı yenile; gresleme programı; montaj ayarı.

Hızlı Tanı Tablosu (Sahada Cep için)

Belirti	Olası Sebep	Teşhis	Çözüm
Tüm hareketler yavaş	Debi düşük (pompa/filtre)	L/dk ölç, filtre DP	Filtre değiş, pompa revizyon
Basınç 200 bar’a çıkmıyor	Relief açık/yanlış ayar	Relief seti/kaçağı	Relief temizle/ayar
Packer ileri gitmiyor	Silindir iç kaçak	A/B basınç kıyası	Keçe/rod revizyon
Tailgate kilitlemiyor	Pim strok eksik	Sensör/strok ölç	Pim ayarı, sensör
Yağ aşırı ısınıyor	Fan yok/kaçak ısı	Fan akımı, bypass kaçak	Fan onar, valf/pompa
Bin lifter yükte durmuyor	Silindir kaçak/relief düşük	Yük testi	Silindir rev., relief ↑
Titreyerek hareket	Hava/kavitasyon	Emiş hattı, şeffaf dönüş	Emiş sızdırmazlığı

Önleyici Bakım Planı (özet)

• Her vardiya: Yağ seviyesi, görsel kaçak, konektör/kablo kontrolü, gres noktaları.
• Haftalık: Filtre DP göstergesi, fan/radyatör temizliği, sensör işlev testleri.
• Aylık: Yağ numunesi (su/partikül), relief ayar doğrulama, bin lifter hortum kırılma valf testi.
• 6 ay: Silindir rod-keçe kontrolü, kızak boşluğu ölçümü, akümülatör ön dolum.
• Yıllık: Sistem flushing (kirli ise), pompa/valf performans testi, conta-O-ring setleri.

Pratik ölçüm notları

• Debi-basınç testi her zaman çalışma sıcaklığında yapılmalı.
• Case drain artışı = pompa aşınma göstergesi.
• Basınç pikleri için kısa süreli yükselmeleri kaydedin; sönümleyici eklemek çoğu vuruntuyu çözer.
• Kalkışta kavitasyon sesi varsa, emiş filtresi-hortumu-kelepçeleri ilk kontrol edin.

 

🚛 Vidanjör KUKA Bom (Emiş Kolu)

📋 Arıza – Sebep – Teşhis – Çözüm Rehberi

1️⃣ Kaldırma / İndirme Sistemi

Arıza: Kol hiç kalkmıyor

• Sebep: Hidrolik pompa basıncı düşük · Silindir sızdırıyor · Yağ eksik
• Teşhis: Manometre ile basınç ölç · Silindiri gözle kontrol · Yağ seviyesini kontrol et
• Çözüm: Pompa revizyonu · Silindir keçelerini değiştir · Yağ ekle

Arıza: Kol yavaş kalkıyor

• Sebep: Filtre tıkalı · Hortum daralmış · Piston aşınmış
• Teşhis: Filtre basınç farkı · Hortumu ışığa tut · Pistonda yağ kaçağı kontrolü
• Çözüm: Filtreyi değiştir · Hortumu yenile · Piston revizyonu

 2️⃣ Döndürme Mekanizması

Arıza: Kol dönmüyor

• Sebep: Hidrolik motor arızalı · Valf sinyal almıyor · Elektrik kablosu kopuk
• Teşhis: Motor basınç testi · Valf bobin ölçümü · Elektrik hattı kontrol
• Çözüm: Motor revizyonu · Valfi yenile · Elektrik tesisatını onar

Arıza: Dönerken ses / zorlanma

• Sebep: Dişli kutusu yağsız · Rulman aşınmış · Basınç düşük
• Teşhis: Yağ seviyesi kontrol · Dişlileri sök incele · Manometre ile ölç
• Çözüm: Yağ ekle · Rulmanı değiştir · Pompayı revize et

3️⃣ Teleskop Uzatma – Kısaltma

Arıza: Kol uzamıyor

• Sebep: Ray paslı · Silindir kitlenmiş · Hortum sıkışmış
• Teşhis: Ray boşluğunu kontrol · Silindir basınç testi · Hortum hattı ölçümü
• Çözüm: Rayları gresle · Silindiri yenile · Hortum değiştir

Arıza: Kol takılarak uzuyor

• Sebep: Kirlenme · Gres yok · Hortum kelepçesi sıkışıyor
• Teşhis: Ray temizliği · Gres durumu kontrol · Kelepçeyi kontrol et
• Çözüm: Temizle ve gresle · Kelepçeyi ayarla · Yabancı maddeyi çıkar

4️⃣ Hortum Taşıma Mekanizması

Arıza: Hortum tamburu dönmüyor

• Sebep: Zincir kopmuş · Rulman sıkışmış · Motor çalışmıyor
• Teşhis: Zinciri kontrol et · Rulmanı döndür · Motor basıncı ölç
• Çözüm: Zinciri değiştir · Rulmanı yenile · Motoru revize et

Arıza: Hortum düzensiz sarılıyor

• Sebep: Gergi ayarsız · Zincir aşınmış · Rulman boşluğu var
• Teşhis: Gergi ölçümü · Zincir dişleri kontrol · Rulman kontrol
• Çözüm: Gergiyi ayarla · Zinciri değiştir · Rulmanı yenile

5️⃣ Vakum Hattı Geçişi

Arıza: Vakum gücü düşük

• Sebep: Hortum çatlak · Conta kaçak · Boru tıkalı
• Teşhis: Köpük testi · Hortum gözle kontrol · Kamera ile boru hattı inceleme
• Çözüm: Hortumu yenile · Contaları değiştir · Boruyu temizle

Arıza: Vakum hattı tamamen tıkalı

• Sebep: Katı cisim sıkışmış · Boru paslı · Dirsek çökmüş
• Teşhis: Boruyu açıp incele · Kamera ile tarama · Dirseği sök kontrol
• Çözüm: Basınçlı su ile aç · Boruyu değiştir · Dirseği yenile

6️⃣ Emiş Pompası (Vakum Pompası)

Arıza: Vakum yapmıyor

• Sebep: Kanatlar aşınmış · Yağ düşük · Filtre tıkalı
• Teşhis: Kanat ölçümü · Yağ seviyesi kontrol · Filtre sökme
• Çözüm: Kanatları değiştir · Yağı yenile · Filtreyi temizle

Arıza: Gürültü var

• Sebep: Rulman aşınmış · Rotor balans bozuk · Hava kaçağı
• Teşhis: Rulman dinleme · Rotor balans ölçümü · Kaçak testi
• Çözüm: Rulman değiştir · Rotor balans ayarı · Kaçak kapatma

7️⃣ Hidrolik Sistem

Arıza: Basınç düşük

• Sebep: Pompa arızalı · Yağ sıcak · Hortum sızıntısı
• Teşhis: Manometre ile ölç · Yağ sıcaklığına bak · Hortum bağlantı kontrol
• Çözüm: Pompayı revize et · Soğutma sistemi kontrol · Hortum değiştir

Arıza: Silindir hareket etmiyor

• Sebep: Valf tıkalı · Bobin yanmış · Filtre kirli
• Teşhis: Valfi aç · Bobin ohm ölçümü · Filtre kontrol
• Çözüm: Valf temizle/değiştir · Bobin yenile · Filtreyi değiştir

8️⃣ Pnömatik Sistem

Arıza: Valf çalışmıyor

• Sebep: Hava basıncı yok · Bobin arızalı · Diyafram yırtık
• Teşhis: Basınç ölçümü · Bobin ölçümü · Diyafram kontrol
• Çözüm: Hava hattını aç · Bobini değiştir · Diyaframı yenile

Arıza: Silindir hareket etmiyor

• Sebep: Hava kaçağı · Piston contası aşınmış · Regülatör bozuk
• Teşhis: Köpük testi · Piston basınç kontrol · Regülatör çıkış ölçümü
• Çözüm: Kaçak gider · Conta değiştir · Regülatör yenile

📌 Sonuç

✅ Bu tablo vidanjörlerde KUKA bom/kol sisteminde görülen tüm arızaları kapsar.
✅ Düzenli bakım (yağ, hortum, filtre, conta, zincir, rulman kontrolü) ile arızaların %70’i önlenebilir.

TİSAN ve EFE KONTEYNER YIKAMA ARAÇLARI

Arıza – Sebep – Teşhis – Çözüm

Tisan ve EFE’nin ürettiği konteyner yıkama araç/makineleri (şase üstü, vinç/kavrama ile konteyneri hazneye alıp iç-dış yüksek basınçla yıkayan, atık suyu ayrı tanka basan sistemler) için Arıza–Sebep–Teşhis–Çözüm odaklı hazırlanmıştır. Tisan’ın 100–230 bar “extra basınç” üniteli ve geri dönüşüm seçenekli sistemleri ile EFE’nin kapalı haznede yıkayıp pis suyu ayrı tanka alan mimarisi referans alınmıştır.

Sistem Özeti (kısa)

• Yüksek basınç pompası (≈100–230 bar), yıkama haznesi, konteyner kavrama/vinç, temiz su & pis su tankları, kimyasal (dezenfektan) dozajı, hortum makarası & nozullar, hidrolik güç ve valfler, PLC/uzaktan kumanda. (Tisan “extra basınç 200 bar” ve geri dönüşüm varyantları; EFE’de kapalı hazne ve pis su tahliyesi)
• Nozul tipleri ve limitler tipik olarak 90 °C’ye kadar sıcak su, 150–200+ bar basınç ve 10–60 L/dk akış aralığında çalışır. 

 

1) Yıkama basıncı/demesi zayıf

Sebep: Emme filtresi/kabin süzgeci tıkalı; nozul tıkalı/aşınmış; by-pass/şamandıra valfi kaçırıyor; HP pompa manşonu/valf seti aşınmış; emiş tarafı hava yapıyor; kimyasal dozaj hattından hava giriyor.
Teşhis: Emme filtresi Δp kontrolü, nozul sök-ışığa tut; by-pass hattında geri dönüş debisi var mı; pompa ses/sıcaklık incele; şeffaf emiş hortumunda kabarcık takibi.
Çözüm: Filtre/elekleri temizle; nozul değiştir; by-pass/çekvalf bakımı; pompa revizyon (manşon/valf setleri); emiş hattı kaçak/sıkılık gider.

2) Sıcak su ısınmıyor / brülör devreye girmiyor

Sebep: Alev gözetim elektrodu kirli/yanlış mesafe; brülör yakıt beslemesi/yakıt filtresi tıkalı; emniyet termostatı atmış; debi anahtarı/presostat algılamıyor; baca/fan hava yolu tıkalı.
Teşhis: Brülör hata kodu, elektrot temizliği ve aralığı; yakıt basıncı; termostat reset; debi switch omik/simülasyon; baca çekişi ve fan akımı.
Çözüm: Elektrot temizle/ayarla; yakıt filtresi ve memeyi değiş; emniyet termostatını resetle (ve nedenini gider); debi/presostatı değiştir; baca ve fanı temizle.

3) Koku giderme/dezenfektan etkisiz

Sebep: Dozaj pompası çalışmıyor; dozaj oranı düşük; kimyasal hat hava yapmış; kimyasal konsantre eski/uygunsuz pH.
Teşhis: Dozaj pompası stroku ve akım; enjektör çekvalfi; bidon seviyesi ve üretici oranı; nozul sonrası serbest klor/pH şeridi.
Çözüm: Dozaj pompası diyafram/çekvalf seti; oranı üretici datasına göre yükselt; hattı purje et; kimyasalı yenile.

4) Konteyner kavrama/vinç çalışmıyor ya da “titrek”

Sebep: Hidrolik yağ seviyesi düşük/viskozite hatalı; filtre tıkalı; karşı denge (over-center) valfi kirli; joystick/oransal valf sürme sinyali zayıf; vinç limit switch kilitli.
Teşhis: Yağ seviyesi ve sınıf; filtre gösterge rengi; CB valf sök-temiz; bobin besleme (12/24 V) ve akım; limit/prox LED/ohm.
Çözüm: Yağı uygun sınıfa tamamla; filtre değiş; CB valfi temizle/yenile; bobin/joystick kartını kontrol-değiş; limit switch ayarı.

5) Yıkama haznesinde su birikiyor / taşma

Sebep: Pis su tahliye pompası çalışmıyor; seviye şamandırası sensörü arızalı; tahliye hattı/çekvalf tıkalı; kapak contası ezilmiş.
Teşhis: Tahliye pompası besleme ve dönme yönü; şamandıra test (elle kaldırma); tahliye hattı sök-üfle; kapak contası görsel inceleme.
Çözüm: Pompa değişimi/çarpmalı temizleme; şamandıra sensörünü değiştir; çekvalf temizle/değiştir; conta yenile. (EFE sistemlerinde pis su ayrı tanka basılır; bu hattı özellikle kontrol edin.)

6) Hortum makarası geri sarmıyor / sarma dengesiz

Sebep: Yay/gergi ayarı kaçmış; makarada rulman sıkışması; hortum aşınmış/oval; yönlendirici pabuçlar aşınmış.
Teşhis: Geri sarma kuvveti ve son tur boşluğu; rulman elde çevirme; hortum çap/ovallik; pabuç aşınma izi.
Çözüm: Gergi ayarı; rulman değişimi; hortum yenile; kılavuz/pabuç seti değişimi.

7) Nozullar çalışmıyor / desen bozuk

Sebep: Kireç/pislik; nozül ucu aşınmış; hat basıncı yetersiz; sıcaklık limiti aşılmış (nozül içi deformasyon).
Teşhis: Nozulu sök-temizle; ağız çapı kumpasla ölç; basınç saatinden p kontrolü; sıcak su rejimi (≤90 °C tipik).
Çözüm: Nozül temizliği ve gerekirse yenisi; basınç yükseltmek için emiş/filtre/by-pass sorunlarını gider; sıcaklık limitine uy. ayparsan.com

8) PLC/uzaktan kumanda arızaları

Sebep: E-STOP zinciri açık; güvenlik kapı/kapak switch’i aktif; RPM/debi koşulu sağlanmıyor; giriş modülü/role arızası.
Teşhis: E-STOP reset; kapak switchlerini köprüleyip test ETMEYİN—yalnızca doğru ayar/konum kontrolü; PLC giriş LED’leri; hata kaydı.
Çözüm: Arızalı switch’i değiş; role/modül değişimi; parametrelerde basınç/debi eşiklerini üretici önerisine çek.

 9) Donma / kış şartları

Sebep: Sistem drenaj yapılmıyor; donma koruma devresi (antifriz veya elektrikli ısıtıcı) çalışmıyor.
Teşhis: Drenaj noktaları; ısıtıcı sigorta/termostat; hortum ve eşanjörde buz izleri.
Çözüm: Gün sonu kış prosedürü (tüm hatları boşalt/antifriz sirkülasyonu); ısıtıcıyı onar; don hasarlı parçaları değiş.

10) Şasi-PTO kaynaklı güç düşüklüğü

Sebep: PTO devri düşüyor; kayış/kavrama kaydırıyor; alternatör/akü düşük gerilim nedeniyle valf/PLC kararsız.
Teşhis: PTO devri (rpm), pompa giriş/çıkış basıncı; kayış gergisi; voltaj izlemi.
Çözüm: PTO devrini iş yüküne göre ayarla; kayış/kavramayı yenile; şarj sistemi bakımını yap.

Ölçüm – Test Kısayolları

• Güç hesabı: kW≈0.00196×bar×L/dkkW \approx 0.00196 \times \text{bar} \times \text{L/dk}kW≈0.00196×bar×L/dk (η≈0.85)
• Nozul tıkanıklığı: Tabancada titreşim/geri tepmeye rağmen debi düşüyorsa nozul sök-temizle.
• Tahliye doğrulama: Hazneye kısa süre su ver → şamandıra tetikleyip pis su pompası devreye giriyor mu?
• Extra basınç hattı: Zemin/afiş sökme gibi işlerde ayrı devre varsa 200 bar’lık ünitenin by-pass’ı kapalı mı? (Tisan “extra basınç” varyantı)

Periyodik Bakım (öneri)

• Günlük: Emme/çıkış filtreleri, nozullar, hortum-kelepçeler; hazne kapak contaları; E-STOP ve kapak switch testleri.
• Haftalık: Kimyasal dozaj hattı purje; tahliye pompası ve çekvalf temizlik; hortum makarası gergi ayarı.
• Aylık: HP pompa manşon/valf kontrolü (basınç düşüşü varsa set değişimi); hidrolik filtre ve yağ seviyesi; brülör elektrot/burner bakımı.
• 6 ay: Tüm filtrelerin değişimi; PLC I/O ve role yük testleri; geri dönüşüm (varsa) filtre/ayırıcı temizliği.
• Yıllık: Hortum/boru hatlarının basınç testi; kapak-kaldırma mekanizması pins-bushing boşluk ölçümü.

 Marka-spesifik notlar (doğrulama)

• Tisan: 100–230 bar “extra basınç” opsiyonu; geri dönüşüm sistemli modeller; kombine çöplerle birlikte çalışan varyantlar.
• EFE: Kapalı haznede iç/dış yıkama, pis suyun ayrı pompa ile pis su tankına aktarılması.

Model-özel parça kodları, set basınçları ve PLC şemaları için ilgili üretici teknik föylerini kullanın; web sayfaları ürün mimarisini özetler ama ayar değerleri modele göre değişir. (Genel marka sayfaları için bkz. Tisan/EFE.)